Gemeenschapskracht als sleutel tot leefbaarheid

2-03-2026

‘Het is geen gemakkelijke functie, maar ik sta er elke ochtend graag voor op.’ Respectus spreekt met Rian Varkevisser, een van de vier woonconsulenten leefbaarheid van WoonInvest, actief in Leidschenveen, Leidschendam-Zuid en Leidschendam-Centrum.

Zijn kernwerkzaamheden? Aan de slag met complexe leefbaarheidsvraagstukken met een hoog sociaal karakter, samen met andere stakeholders. ‘Maar uiteindelijk zijn huurders het belangrijkst’, zegt Rian. ‘Zij zijn de eersten die een melding maken als er iets speelt. Respectus is als dé vertegenwoordiger van de huurders een belangrijke stakeholder.'

Verbindende rol 

Zijn rol is verbindend. Samen met de sociaal wijkbeheerder vormt hij een hecht team: de wijkbeheerder brengt belangrijke signalen onder de aandacht, de woonconsulent treedt op wanneer situaties complex worden of dreigen te escaleren. 'Sociaal wijkbeheer ligt in de loopgraven, de woonconsulenten staan in de frontlinie', typeert hij kernachtig hoe de taken zijn verdeeld.

Rian werkte twintig jaar in de zorg- en welzijnssector. ‘Ik wilde bewust de stap maken naar een woningcorporatie. In deze functie komt al mijn ervaring samen. Voor mij is de cirkel rond.’

Maatschappelijke verschuivingen

Hij ziet duidelijke maatschappelijke verschuivingen. ‘We bewegen van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. Mensen kunnen niet voor elk wissewasje bij de overheid aankloppen. Tegelijk leven we individualistischer. Goed contact met buurtgenoten is daarom belangrijk. Het draagt bij aan welzijn en biedt de kans om iets voor elkaar te betekenen.'

Het belang van sociale verbondenheid groeit nu de samenleving vergrijst, aldus Rian. Senioren willen en moeten langer zelfstandig thuiswonen. 'Langer thuiswonen zonder sociaal netwerk is een grote uitdaging, en zo’n netwerk ontstaat niet vanzelf.’ Daarom maakt Rian graag ruimte voor ontmoeting, bijvoorbeeld in seniorencomplex Vlieterhove, waar vrijwilligers koffieochtenden en sjoelmiddagen organiseren.

Participatie

Gemeenschapskracht hangt volgens hem nauw samen met participatie. Rian moedigt huurders aan initiatieven te ontplooien en zich te verenigen. ‘Eén aanspreekpunt werkt gewoon prettiger. Als bewoners met een idee komen, bekijken we wat mogelijk is. De pot met geld is niet oneindig, maar ideeën verdienen altijd serieuze aandacht.’ Respectus heeft ook een leefbaarheidsbudget, dat initiatieven van bewoners financieel kan ondersteunen.

Een concreet initiatief is de parkeergarage aan de Laan van Leidschenveen. Bewoners denken actief mee over hoe de plek opgefleurd kan worden. 'Kinderen spelen er vaak op het parkeerdek, en soms ontstaat baldadigheid, dus zoeken we samen naar een duurzame oplossing, legt Rian uit. 

Bewonersavonden, zoals met Huurdersvereniging Respectus, vindt hij erg waardevol. ‘Mensen moeten hun verhaal kwijt kunnen. Wat gaat goed? Wat kan beter? Het gaat erom dat ze naar huis gaan met het gevoel: mijn stem doet ertoe.’ 'Hun input wordt meegenomen bij het opstellen van wijkactieplannen', vervolgt hij. 'Zo vertalen we hun inbreng daadwerkelijk naar ons beleid.' 

Praktische uitdagingen

De praktijk is soms weerbarstig. ‘Een grootschalige vernieuwing van badkamer, keuken en toilet is daar een goed voorbeeld van. Dat is extra ingewikkeld bij kwetsbare ouderen, zeker als deze voorzieningen drie weken buiten gebruik zijn. We beschikken niet over een voorraad tijdelijke woningen die we kunnen inzetten, maar proberen desondanks maatwerk te bieden. Het is constant balanceren.’ 

Ontwikkelingen zoals stagnatie op de woningmarkt baren hem zorgen. Ouderen stromen onvoldoende door, terwijl jongeren nauwelijks een plek vinden. ‘Jongeren wonen steeds langer thuis, wat op andere leefgebieden lastige situaties veroorzaakt. Meer woningen voor jongvolwassenen zijn hard nodig. En ja, dat zeg ik ook als vader.’

Drijfveer

Toch blijft zijn drijfveer helder: ‘Het is belangrijk dat mensen zich gezien en gehoord voelen, en uiteindelijk ook geholpen. Dáár doe ik het voor.’